Douglas Adams – Dirk Gently’s Holistic Detective Agency (1987), The Long Dark Tea Time Of The Soul (1988) & The Salmon Of Doubt (2002)

Πόσο μα πόσο υπέρτατα, κατάφορα, πανανθρώπινα, διαγαλαξιακά και συμπαντικά άδικο είναι να φεύγουν κάποιοι άνθρωποι από τη ζωή τόσο μα τόσο νέοι… Όταν ο εξωγήινος Douglas Adams καβάλησε το διαστημόπλοιό του και μας την έκανε μία και καλή, ήταν μόλις 49 χρονών. Άραγε πόσα ακόμα υπέροχα βιβλία θα είχαμε την ευκαιρία να διαβάσουμε, αν αυτός ο άνθρωπος με την τόσο υπέροχη φαντασία και το τόσο ευφυές χιούμορ ήταν ακόμα ανάμεσά μας; Υποθέτω 42. 

Ο συγγραφέας του The Hitchhiker’s Guide To The Galaxy τουλάχιστον πρόλαβε να μας αφήσει κάτι ακόμα πέρα από τον χρήσιμο οδηγό του. Το Dirk Gently’s Holistic Detective Agency είναι το πρώτο βιβλίο με πρωταγωνιστή τον ντετέκτιβ Dirk Gently και την επόμενη χρονιά ακολουθεί το The Long Dark Tea Time Of The Soul, μία ακόμα σουρεαλιστική περιπέτειά του. Η τριλογία δυστυχώς δεν προλαβαίνει να ολοκληρωθεί και το 2002, ένα χρόνο μετά το θάνατο του συγγραφέα, εκδίδεται το The Salmon Of Doubt που ουσιαστικά είναι μία συλλογή ιδεών για μία καινούρια ιστορία του Dirk Gently αλλά και για ακόμα ένα ωτοστόπ κάπου εκεί έξω.

Ο Dirk Gently λοιπόν είναι ένας ντετέκτιβ που όπως επικαλείται, χρησιμοποιεί ‘ολιστικές’  μεθόδους για να λύσει τις υποθέσεις που αναλαμβάνει, ότι κι αν σημαίνει αυτό. Ως φοιτητής, ο μύθος που τεχνηέντως άφησε να δημιουργηθεί γύρω από το άτομό του, για το χάρισμα της διορατικότητας που κατέχει, πλέον είναι ικανός να πείσει μόνο κάτι ευκατάστατες γριές τις οποίες εξίσου τεχνηέντως μαδάει. Οι υποθέσεις που αναλαμβάνει το γραφείο περιορίζονται σε χαμένα κατοικίδια, η γραμματέας μένει απλήρωτη και τα τσιγάρα ρέουν. 

Έλα όμως που συμβαίνουν και ανεξήγητα πράγματα σ’ αυτόν τον κόσμο που, αν μη τι άλλο, χρίζουν μίας πιο ανορθόδοξης προσέγγισης. Όταν για παράδειγμα βρίσκεσαι μπλεγμένος σε μία υπόθεση στην οποία βασικό ρόλο παίζουν ένα φάντασμα δισεκατομμυρίων ετών και ένας ηλεκτρικός εξωγήινος μοναχός, ή όταν επίσης ένα αποκεφαλισμένο πτώμα ανακαλύπτεται μέσα σε ένα σφραγισμένο δωμάτιο ενώ την ίδια στιγμή το check-in της πτήσης για Όσλο στο αεροδρόμιο Heathrow εξαφανίζεται μέσα σε μία τεράστια έκρηξη... ε… τότε ο ορθολογισμός πάει περίπατο… σχεδόν.  

Τις περιπέτειες του Dirk Gently τις βρήκα εξίσου ευφάνταστες και ευχάριστες με τα βιβλία του The Hitchhiker’s Guide To The Galaxy με ίσως λιγότερο προφανές χιούμορ. Ενδεχομένως αν είχα διαβάσει πρώτα αυτές να μου είχαν κάνει και πιο μεγάλη εντύπωση, αλλά όπως είναι λογικό, μετά το Guide οι απαιτήσεις είναι πολύ υψηλές! Αν έπρεπε ντε και καλά να διαλέξω, θα έλεγα ότι το πρώτο βιβλίο μου άρεσε πιο πολύ, αλλά αυτό πάλι μπορεί να συμβαίνει για τον ίδιο ακριβώς λόγο που ανέφερα πιο πάνω. Τέλος πάντων… δεν υπάρχει λόγος να το παιδεύουμε περισσότερο. Ο Douglas Adams ήταν ένας άνθρωπος προικισμένος υπέρ του δέοντος με φαντασία, χιούμορ και συγγραφικό ταλέντο. Αν θέλετε να διαβάσετε κάτι που θα κάνει τα μάτια σας να χαμογελάνε κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, σίγουρα σας προτείνω όλα του τα βιβλία (στα αγγλικά εννοείται :P)

Michael Caine – What’s It All About? (1992)

‘My name is My Cocaine’. Μόνο έτσι μπορείς να πλησιάσεις στο να καταφέρεις να μιμηθείς την απαραίτητη cockney προφορά αν ποτέ πας σε bal masqué  με θέμα τον κινηματογράφο ντυμένος  Michael Caine και θελήσεις να συστηθείς.  Αν προσεγγίσεις το ‘γλυφιτζουράκι’ που έχει ντυθεί Jane Birkin και της ξεφουρνίσεις καμιά γκρεκουλιά τύπου ‘Μάι νέιμ ιζ Μάικλ Κέιν’ το αμέσως επόμενο πράγμα που έχεις να κάνεις είναι να βγάλεις το tweed κουστούμι και τα τεράστια γυαλιά και να πας μέχρι τη γωνία να χτυπήσεις δύο πίτα γύρο κομπλέ. Αν τώρα οι παραπάνω γραμμές δε σου λένε τίποτα και αναρωτιέσαι ποιος είναι ο Michael Caine μάλλον θα πρέπει να σταματήσεις να διαβάζεις αυτό το post και να πας καρφί στο video club (ή όπως το λένε τη σήμερον ημέρα τέλος πάντων) και να νοικιάσεις το Alfie…το σωστό Alfie.

Το What’s It All About? είναι η αυτοβιογραφία του προαναφερθέντα Λονδρέζου ηθοποιού που ξεκινάει από τα παιδικά του χρόνια και καταλήγει στο μέσο της καριέρας του ως καταξιωμένου star του Hollywood (καλά να’ναι ο άνθρωπος και να παίξει σε πολλές ταινίες ακόμα). Ο μικρός Maurice Micklewhite έρχεται στον κόσμο το 1933. Είναι τέκνο φτωχής εργατικής οικογένειας του Λονδίνου και η ‘πλούσια’ ζωή του ξεκινάει με παιδικά χρόνια στο ξέσπασμα  του Β Παγκοσμίου πολέμου, που μαζί με την μητέρα του και τον αδελφό του, τον οδηγεί μακριά από τη βομβαρδισμένη μεγαλούπολη στην πιο ασφαλή βρετανική επαρχεία. 

Ο πόλεμος κάποτε τελειώνει, ο Maurice επιστρέφει στο Λονδίνο και σιγά σιγά ξεκινάει να γοητεύεται όλο και πιο πολύ από την υποκριτική.  Αρκετά χρόνια περνάνε μεταξύ θεάτρου, δουλειάς του ποδαριού και στρατιωτικής θητείας στην Κορέα και ο Maurice Micklewhite γίνεται Michael Caine, ο Michael Caine γίνεται Alfie και η τύχη επιτέλους του κλείνει το μάτι. Ακολουθούν πολλές ταινίες και πλέον το άλμα στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού με τα φανταχτερά studios και την ευνοϊκή φορολογία είναι αναμενόμενο. 

Αν και η (αυτο)βιογραφία είναι ένα λογοτεχνικό είδος με το οποίο δεν έχω ασχοληθεί και πολύ, πιστεύω ότι είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να έρθει κανείς σε επαφή τόσο με την πραγματικότητα κάποιων προσωπικοτήτων που είτε τα media είτε η ιστορία τους έχει προσδώσει μία πολύ συγκεκριμένη εικόνα, όσο και με το κλίμα διάφορων εποχών, πόλεων κλπ κλπ.  Το What’s It All About είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον από αυτές τις απόψεις γιατί, όπως και να το κάνουμε, ο Sir Michael Caine είναι ωραίος τυπάς και το swinging London των 60s είχε ένα κάποιο στυλ και το Hollywood  έχει ένα κάποιο glam και οι αναφορές σε γαμάτους ανθρώπους που εμείς οι ακόμα πιο γαμάτοι τύποι ξημεροβραδιαζόμαστε να βλέπουμε στο σινεμά δεν απουσιάζουν. Όσον αφορά τώρα στυλ γραφής και άλλα τέτοια κουλτουριάρικα, δεν έχω και πολλά να πω και ούτε νομίζω ότι θα έπρεπε να μας απασχολεί και πολύ εδώ που τα λέμε. Δεν είναι ‘συγγραφέας’ ο άνθρωπος, ηθοποιός είναι και τα καταφέρνει μία χαρά στο να μας διηγηθεί what’s it all about.

-My name is..

-…Alfie!

Tom Robbins – Half Asleep In Frog Pajamas (1994)

Και να που μ’αυτά και μ’αυτά πέρασε πάλι ένας χρόνος από το τελευταίο post. Και αν έλεγα ότι μέσα σ’αυτούς τους μήνες που μεσολάβησαν δεν έχω διαβάσει τίποτα ή έχω διαβάσει μονό σαχλαμάρες… ε… ψέμα θα ήταν. Λέω λοιπόν να κάνω μία προσπάθεια να κάνω μία μικρή ανασκόπηση της περσινής λογοτεχνικής μου σεζόν μέσα στις επόμενες εβδομάδες (παπάρια..σιγά μην το κάνω).

Και για να ξεκινήσω άλλη μία πρόταση και άλλη μία παράγραφο με τη λέξη ‘και’… και τι καλύτερος τρόπος να ξεκινήσω από την κοκκινομάλλικη ιδιοφυία του Tom Robbins! Σίγουρα έχετε καταλάβει ότι έχω φάει πολύ κακό σκάλωμα με μερικούς συγγραφείς και ο Robbins είναι σίγουρα ο αρχηγός αυτής της συμμορίας. Το Half Asleep In Frog Pajamas είναι το τέταρτο βιβλίο του Robbins που διαβάζω και για ακόμα μία φορά κατέληξα στο συμπέρασμα ότι ο άνθρωπος απλά το έχει ρε παιδί μου. Τι να κάνουμε τώρα; Πώς η μαμά σου κάνει το καλύτερο παστίτσιο του κόσμου; Ε, έτσι και ο Tom Robbins γράφει τα πιο έξυπνα και ευχάριστα μυθιστορήματα του κόσμου!

Σε γενικές γραμμές, που νομίζω ότι δεν έχουν και πολύ μεγάλη σημασία σε αυτού του είδους τα βιβλία, το story έχει να κάνει με μία αμερικανοφιλιππινέζα broker του χρηματιστηρίου που προσπαθεί να σώσει το τομάρι της όταν τις ημέρες του Πάσχα ο γενικός δείκτης πάει στα τάρταρα. Προφανώς τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά γιατί ο ανώμαλος συγγραφέας μας πρέπει στο δρόμο της να βάλει έναν αλλόκοτο πρώην γκουρού του χρηματιστηρίου που επιστρέφει από το Τιμπουκτού με κάβλες,  ένα μέντιουμ μεγάλων διαστάσεων, μία μαϊμού-ληστή και πολλά πολλά πολλά άλλα που δε θα σας πω για τους γνωστούς πλέον λόγους. Μία μικρή γεύση την πήρατε πάντως και καταλαβαίνετε καλές μου φίλες και φίλοι ότι για να τα μπλέξεις όλα τα παραπάνω με όμορφο τρόπο απαιτείται, ας μου επιτραπεί η έκφραση,  ένα συγγραφικό ταλέντο πολύ πάνω του μετρίου.

Άντε καλά… για να μετριάσω λίγο τις εντυπώσεις  θα πω πως το Half Asleep In Frog Pajamas δεν είναι το αγαπημένο μου βιβλίο από τον Robbins αλλά αυτό δε λέει και πολλά. Σίγουρα αν έχετε διαβάσει κάτι δικό του και σας άρεσε, θα σας αρέσει κι αυτό. Εγώ πάντως συνεχίζω! Τα ξαναλέμε σύντομα με τις καουμπόισσες ;)

Α! και για να μην ξεχνιόμαστε, εννοείται πως διαβάζουμε Robbins ΜΟΝΟ στα αγγλικά.

Haruki Murakami – South Of The Border, West Of The Sun (1992)

Δεν πρόκειται περί αγγλοφιλίας αγαπητές κι αγαπητοί φίλοι. Όπως πιθανόν να έχετε ψυλλιαστεί, τους τίτλους των βιβλίων που διαβάζω τους παραθέτω στη γλώσσα στην οποία τα διαβάζω. Είτε στα ελληνικά είτε στα αγγλικά δηλαδή, γιατί τα γαλλικά μου δεν επαρκούν για λογοτεχνικές περιπέτειες και τα ρωσικά μου απλά περιορίζονται σε γονιδιακό επίπεδο. Άντε…για να μην ξεχνάμε την εθνική μας ταυτότητα (όσο κι αν κάποιοι από εμάς προσπαθούν)….

Χαρούκι Μουρακάμι - Νότια Των Συνόρων, Δυτικά Του Ήλιου

Αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο του Ιάπωνα συγγραφέα που διαβάζω και σίγουρα δε θα σταματήσω εδώ. Μάλλον είμαι λίγο μαζόχας και θα έπρεπε να το ‘κοιτάξω’, αλλά η συναισθηματική κόλαση, πόσο μάλλον όταν είναι τόσο ωραία δοσμένη, έχει κι αυτή τη γοητεία της. Με μία πρόταση (για να το παίξω και λίγο εξυπνάκιας) θα έλεγα ότι το βιβλίο είναι ένα σύντομο λογοτεχνικό όνειρο που περιγράφει έναν ατελείωτο συναισθηματικό εφιάλτη! ΓΟΥΑΟΥ….για να δούμε…

Ο μικρός Hajime είναι μοναχογιός μια μεσοαστικής οικογένειας των προαστίων που βρίσκει συντροφιά στη συνομήλική του (μοναχοκόρη) Shimamoto. Ο ιδιαίτερος δεσμός που αναπτύσσουν διακόπτεται (άλλα σίγουρα δεν ξεχνιέται) όταν ο Hajime μετακομίζει με την οικογένεια του σε ένα πιο μακρινό προάστιο. Από εκεί, η παιδικότητα δίνει τη θέση της στην εφηβεία και στην ενηλικίωση. Μέσα σε αυτήν την πορεία ο Hajime ερωτεύεται, προδίδει, πληγώνει και πληγώνεται, ότι δηλαδή κάνει πάνω-κάτω κάθε άνθρωπος σε τέτοιες ηλικίες. Τα σημάδια όμως μένουν και πολλές φορές είναι βασανιστικά. Μετά από μία συναισθηματικά κενή περίοδο, ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος βρίσκει νόημα στην Yukiko, που του χαρίζει δύο κόρες και μία καινούρια ζωή με τη βοήθεια του ‘μπαμπά’.

Η ζωή κυλάει εύκολα στα προάστια του Τόκιο, και οι δουλειές στα Jazz bars του Hajime πάνε καλά. Είπαμε όμως ότι κάποια πράγματα μας σημαδεύουν ανεξίτηλα και τα κουβαλάμε πάντα μέσα στο μυαλό μας, όσο και να προσπαθούμε να τα στριμώξουμε στην πιο σκονισμένη γωνία του. Η Shimamoto κάνει την εμφάνισή της, φροντίζοντας να κρατάει την ως τότε ζωή της απόλυτα μυστική! Άντε και πολλά σας είπα. Διαβάστε το βιβλίο να δείτε τι γίνεται παρακάτω.

Ιδιαίτερη σημασία δεν έχει το τι γίνεται παρακάτω. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο Murakami περιγράφει με προσεγμένες λεπτομέρειες και πολύ ‘βατή’ γλώσσα, μία ιστορία φαινομενικά απολύτως ρεαλιστική, που μέσα από τον ψυχισμό του ήρωα φτάνει να αγγίζει τα όρια του φανταστικού. Οι αναφορές σε μουσικές, ρούχα, βιβλία κλπ και πάλι δε λείπουν και δεν είναι καθόλου περιττές μιας και ζωγραφίζουν πολύ επιτυχημένα τους χαρακτήρες αλλά και το συγγραφέα.

Καλή ανάγνωση και…προσοχή στους παιδικούς έρωτες!

Yann Martel – Life Of Pi (2002)

Προτού ξεκινήσω να παραθέτω λεπτομέρειες για το συγκεκριμένο βιβλίο, θα ήθελα να κάνω μια διευκρινιστική εισαγωγή για αυτό το post και ενδεχομένως για όλα τα posts μου σ’αυτό το blog. Επαναλαμβάνω λοιπόν ότι βασικός λόγος για τον οποίο γράφω κατά καιρούς λίγα σχόλια για τα βιβλία που διαβάζω, είναι για να κρατάω ένα είδος ηλεκτρονικού ημερολόγιου το οποίο είναι απόλυτα ανοιχτό προς ανάγνωση, σχολιασμό και άλλα τέτοια βαρετά.

‘Και γιατί δεν το γράφεις σε ένα τετράδιο ρε μεγάλε και το ανεβάζεις στο internet αν είναι μόνο ένα ημερολόγιο; Τι μας το παίζεις δηλαδή;’ θα μπορούσε πολύ εύκολα κάποιος να ρωτήσει. Προφανώς, ο στόχος δεν είναι μόνο να καταγράφω το τι διαβάζω και πώς μου φάνηκε, αλλά να προσφέρω και μία απλή άποψη και πρόταση για κάτι που μου έκανε εντύπωση με τον έναν ή τον άλλο τρόπο.

Αυτό μας φέρνει στο δεύτερο σκέλος του εισαγωγικού σχολίου που θέλω να κάνω, το οποίο αφορά αυτό το ‘κάτι’ που μου υποδεικνύει αν θα γράψω ή δε γράψω κάποιο σχόλιο για κάτι που διάβασα. Θα το θέσω έτσι:

1. Βαριέμαι να γράφω posts για κάθε βιβλίο που διαβάζω (ουσιαστικός λόγος)
2. Τα δύο πράγματα στα οποία δεν μπορώ να πιστέψω είναι ο θεός και η κριτική στην Τέχνη (και μία βαρύγδουπη κουλτουρομαλακία για να γουστάρουμε)

…Κοινώς, γράφω posts μόνο για τα βιβλία που μου έκαναν εντύπωση μιας και-θεός φυλάξοι-δεν είμαι σε καμία περίπτωση κάποιος ‘ειδικός’ με ‘εμπεριστατωμένη άποψη’ περί λογοτεχνίας.

Πω πω...βαρέθηκα ήδη με όλη την παραπάνω μπούρδα. Τέλος πάντων, ο λόγος για τον οποίο την έγραψα είναι ότι αυτό το post αφορά ένα βιβλίο που δεν μου έκανε ΤΟΣΟ μεγάλη εντύπωση, παρόλα αυτά είχε κάτι που με έσπρωξε να γράψω ένα δύο πραγματάκια. ‘Η ζωή του Πι’ λοιπόν…

Ο Yann Martel μας εξηγεί στην εισαγωγή του βιβλίου του, ότι η ιστορία αυτή είναι μία ιστορία που του διηγήθηκε ένας άγνωστος σε μία επαρχεία της Ινδίας, με την υπόσχεση ότι θα τον κάνει να πιστέψει στο θεό!

Χμμμ…

Το βιβλίο αποτελείται ουσιαστικά από δύο μέρη. Το πρώτο είναι η ομολογουμένως ‘πολύχρωμη’ απεικόνιση της νεανικής ζωής του μικρού Piscine Molitor Patel. Ο ‘Πι’, γιός του ιδιοκτήτη του ζωολογικού κήπου του Pondicherry, είναι ένα ιδιαίτερο παιδί που μοιράζει την αγάπη του στον Ινδουισμό, το Μωαμεθανισμό, το Χριστιανισμό και το ζωικό βασίλειο. Αδιαμφισβήτητα πρόκειται για μία πρωτότυπη περίπτωση αγώνα ανάμεσα σε τρεις ‘πνευματικούς’ κόσμους πλαισιωμένη από την πραγματικότητα και τους σκληρούς κανόνες της κοινωνίας των ζώων (και των ανθρώπων;).

Η ζωή στην Ινδία κυλάει για τον Πι μέχρι που η οικογένεια του αποφασίζει να πουλήσει τον ζωολογικό κήπο και να μεταναστεύσει στον Καναδά. Η οικογένεια Patel επιβιβάζεται σε ένα εμπορικό πλοίο μαζί με κάποια ζώα που θα κατέληγαν σε άλλους ζωολογικούς κήπους στην απέναντι πλευρά του Ειρηνικού και εδώ τελειώνει το πρώτο μέρος της ιστορίας.

Το δεύτερο μέρος της ιστορίας του Πι είναι ένας τελείως διαφορετικός αγώνας που ξεκινάει με ένα τραγικό δυστύχημα κάπου στον Ειρηνικό Ωκεανό. Ο Πι καλείται να επιβιώσει μέσα σε μία σωσίβια λέμβο με την τραγική συντροφιά μιας ζέβρας, ενός ουρακοτάγκου, μίας ύαινας και του Richard Parker, μίας τίγρης της Βεγγάλης! Η βία της φύσης, η ωμή υπέρβαση των ανθρώπινων ορίων, η απόγνωση, η μάταιη ελπίδα και ο αγώνας ανάμεσα στην παράνοια και την επιβίωση συνθέτουν ένα τελείως διαφορετικό σκηνικό στο δεύτερο και πιο ενδιαφέρον μισό της ιστορίας. Η απιθανότητα αυτής της ιστορίας είναι σίγουρα γοητευτική όσο και η έλλειψη περιττών εύκολων συναισθηματισμών στην αφήγηση της, που φαντάζομαι ότι κάποιοι αναγνώστες μπορεί και να περιμένουν καθώς προχωρούν στην ανάγνωση του βιβλίου.

Πιθανότατα επηρεασμένος από βιβλία που έχω διαβάσει πρόσφατα, αυτό που βρήκα λίγο ανιαρό στο βιβλίο αυτό είναι η λιτότητα στη γραφή του Martel. Επαναλαμβάνω ότι μου άρεσε το γεγονός ότι δεν παραθέτει την ιστορία με πολλούς-πολλούς μελοδραματισμούς, που όπως και να’χει δεν ταιριάζουν σε μία τόσο σκληρή ιστορία. Παρόλα αυτά, ίσως περίμενα μία πιο περίπλοκη σκιαγράφηση του ψυχισμού του ήρωα σε συνδυασμό με την εξιστόρηση των γεγονότων ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Γεγονός είναι πάντως ότι βρήκα την αφήγηση λίγο μονότονη και κουραστική σε ορισμένα σημεία αν και τώρα που το σκέφτομαι ίσως και να αντανακλά την μονότονη και κουραστική κατάσταση την οποία περιγράφει. Ποιος ξέρει;!

Μία από της πρώτες σκέψεις μου όταν τελείωσα το βιβλίο ήταν ότι θα ήταν αρκετά ενδιαφέρον αν προσπαθούσε κάποιος να το μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη… δεν έπεσα έξω!

Franz Kafka – Η Μεταμόρφωση (1915)

Ως γνωστό, όταν τελειώνεις ένα βιβλίο, πρέπει να διαβάσεις ένα άλλο μέχρι να βρεις τι θες να διαβάσεις μετά (;). Έτσι κι εγώ, με το που τελείωσα το ‘βιβλίο των διακοπών’, πήγα στη βιβλιοθήκη στο χωλ, η οποία παρεμπιπτόντως μου έβγαλε την πίστη μέχρι να την μοντάρω και να την ενισχύσω όπως πρέπει, για να μην ξανακαταρρεύσει και πληγωθεί ακόμα περισσότερο (γ@%$μένα ΙΚΕΑ)…αλλά πιάνουν τα χέρια μου πανάθεμά με…φτου να μην τα ματιάσω! Τι λέγαμε; Πάω λοιπόν βιβλιοθήκη προς αναζήτηση σύντομου μεταβατικού αναγνώσματος και πέφτει το μάτι μου πάνω στη Μεταμόρφωση του Kafka. Κοίταξα δεξιά κι αριστερά πάνω από τον ώμο μου, μη και με δει κανένας και μάθει πως δεν έχω διαβάσει ακόμα τη Μεταμόρφωση και ξεφτιλιστώ, και το τσίμπησα το βιβλιαράκι.

Αποτυχία. Γιατί αποτυχία; Γιατί γούσταρα και το διάβασα όλο την άλλη μέρα στην παραλία. Και δε χάζεψα κανένα κωλαράκι όπως προστάζουν τα ήθη και τα έθιμα, και έμεινα χωρίς μεταβατικό ανάγνωσμα μέσα σε μία μέρα.

Το ότι ο Kafka τα είχε τα θέματα του το είχα καταλάβει και από τη Δίκη και από τον Πύργο. Νομίζω όμως ότι η Μεταμόρφωση απεικονίζει πιο άμεσα τις ψυχολογικές και κοινωνικές φοβίες και τάσεις περιθωριοποίησης του συγγραφέα. Η Μεταμόρφωση είναι η ιστορία του Γρεγκόρ Σάμσα (αργότερα κύριου Κ;…ποιος ξέρει;), ενός σκληρά εργαζόμενου πωλητή που ζει σε ένα διαμέρισμα με τους ασθενικούς γέρους γονείς του και την ανήλικη αδελφή του, ο οποίος ξυπνάει ένα πρωί στο κρεβάτι του και συνειδητοποιεί ότι έχει μεταμορφωθεί σε ένα τεράστιο έντομο (γ@%$μένες κατσαρίδες, ακόμα και στα βιβλία μου επιτίθεστε). Κανένα περιθώριο, καμία εισαγωγή. Από τις πρώτες γραμμές ξεκινάει μία σουρεαλιστική ιστορία απόγνωσης, άγχους, προσπάθειας, απογοήτευσης, ρατσισμού, αλληγορίας και συμβολισμών, που όσο την διαβάζεις, τόσο απομακρύνεσαι από το ενδεχόμενο μίας συμβατικής τελικής κάθαρσης. Ο πρωταγωνιστής, παράλληλα με την προσπάθειά του να δεχτεί και να μάθει να χειρίζεται την καινούρια του φύση, προσπαθεί απεγνωσμένα να αντεπεξέλθει στην αποστροφή και τον αποκλεισμό που γίνονται έκδηλοι από την ίδια του την οικογένεια. Φυλακισμένος στο μικρό του δωμάτιο, προσπαθεί να δικαιολογήσει αυτήν την αποστροφή και απογοητεύεται και οργίζεται με τον εαυτό του και την κατάσταση του, που πλέον δεν του επιτρέπουν να εξακολουθεί να είναι ο στύλος της οικογένειας και η προσωποποίηση της ελπίδας μίας καλύτερης ζωής γι’αυτήν. Η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία λένε κάποιοι αφόρητα θετικοί τύποι, αλλά η ουσία είναι ότι κάποτε πεθαίνει.

Ωραίο ανάγνωσμα για την παραλία! Μου άρεσε πολύ που ο Kafka εστιάζει, κατά την άποψή μου, πιο πολύ στο κομμάτι του ψυχολογικού άγχους του ανθρώπου που η ‘δυσμορφία’ του τον καθιστά απόβλητο της κοινωνίας και της ίδιας του της οικογένειας, παρά στην παράνοια της μεταμόρφωσης από ανθρώπινο ον σε γ@%$μένη κατσαρίδα. Λέω πάλι μπούρδες; Πιθανό! Αν ήταν δικός μου αδερφός ο Γκρεγκόρ πάντως, θα τον είχα baygonιάσει από το πρώτο λεπτό. Γ@%$μένες κατσαρίδες…

Tom Robbins – Fierce Invalids Home From Hot Climates (2000)

Κάποτε είχα γράψει κάπου (ή είχα διαβάσει κάπου και μου άρεσε - οπότε κλέβω ξεδιάντροπα) ότι ένα χαμόγελο μπορεί να είναι πιο ‘δυνατό’ από ένα γέλιο ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Ε λοιπόν ο Tom Robbins, με κάνει να πιστεύω ακόμα πιο πολύ σ’αυτό μου το ευφυολόγημα. Μετά τον Τρυποκάρυδο (τον οποίο διάβασα στα ελληνικά αλλά ευτυχώς κατάλαβα γρήγορα το λάθος μου) και το Skinny Legs And All, σειρά είχε το Fierce Invalids Home From Hot Climates ή Αγριεμένοι Ανάπηροι Επιστρέφουν Από Καυτά Κλίματα για όσους το προτιμούν έτσι. Δεν ξαναμπαίνω στη διαδικασία να λέω γιατί στα αγγλικά και όχι στα ελληνικά κλπ κλπ...όσοι συμφωνούν μαζί μου καταλαβαίνουν, όσοι πάλι διαφωνούν…ας διαφωνούν. Πάμε παρακάτω.

Το πρώτο συμπέρασμα που έβγαλα (ή μάλλον επαλήθευσα) μετά το πέρας της ανάγνωσης είναι ότι υπάρχουν μερικοί συγγραφείς που σε κάνουν να πιστεύεις ότι άμα τους αφήσεις να διηγηθούν και την πιο τετριμμένη ιστορία, σίγουρα αυτό που θα λάβεις είναι κάτι υπεράνω προσδοκιών. Όταν λοιπόν αυτό τους το χάρισμα το ξεδιπλώνουν πάνω σε ιστορίες που μόνο τετριμμένες δε μπορούν να χαρακτηριστούν τότε προκύπτουν εεε … τότε αυτό που κρατάει στα χέρια του ο αναγνώστης…μμμ …ας παρατήσω τους εξυπνακισμούς…τότε μιλάμε για τον Tom Robbins.

Σε αυτήν τη σουρεαλιστικά ρεαλιστική ιστορία, ο Switters, ίσως ο πιο cool άνθρωπος του κόσμου, ξεκινάει μία περιπέτεια ως πράκτορας της CIA σε αποστολή στο Περού και καταλήγει ‘σωματοφύλακας’ σε μία αντιπροσωπία ενός τάγματος καλογριών στο Βατικανό.

Ε και;

Δεν έχετε πειστεί ε; Αν γνωρίζατε ότι ο πρωταγωνιστής μας τα κάνει όλα αυτά σε αναπηρικό καροτσάκι (ενώ μπορεί να περπατήσει) τι θα λέγατε; Αν επίσης σας αποκαλυπτόταν ότι στα βάθη του Αμαζονίου υπάρχει ένας μάγος με κεφάλι σε σχήμα πυραμίδας, θα εξακολουθούσατε να είστε τόσο αδιάφοροι; Η ιδέα της αποπλάνησης μίας 16χρονής καθολικής ‘λιχουδιάς’ από το θετό της αδερφό, υπό το άγρυπνο βλέμμα της ελιτίστριας hacker γιαγιάς του δε σας ιντριγκάρει καθόλου; Ως εδώ με τις λεπτομέρειες…τα υπόλοιπα μόνοι σας.

Ο Tom Robbins (και) σ’αυτό το μυθιστόρημα επιστρατεύει την ευφυή του πένα, το μαγικό μελανοδοχείο του που είναι πάντα γεμάτο με humor και όμορφες λέξεις και καρικατουρίζει πάνω σε θεσμούς και ιδρύματα, ζωγραφίζει αστεία μουστάκια στα πολλά πρόσωπα του ψυχισμού του ανθρώπου, και γράφει στους τοίχους του μυαλού μας ένα μόνο σύνθημα:

People of zee wurl, relax!